|
|
Diep onder ons in de
aarde is het heel erg heet. En we weten allemaal dat
bijvoorbeeld iets vloeibaars, zoals water, heet is als het kookt
en ook gaat borrelen, zodat er beweging in dat kokende water
ontstaat.
Diep in de aarde is het ook heet, verschrikkelijk heet, enkele
duizenden graden heter dan het kokende water dat we kennen. In
die hete massa ontstaat door die enorme hitte ook beweging.
De aarde bestaat, van binnen naar buiten, uit de Vaste Kern, de
Vloeibare Kern, de Aardmantel en de Aardkorst waarop wij lopen.
De buitenste laag van de werelddelen en de oceaanbodems liggen
op een aantal platen waarvan er zeven heel groot zijn. Door
(tektonische platen-) beweging in de aarde ontstaan er scheuren
en breuken; de Peelrandbreuk is er daar een van.
Door de
breuk is het in de aarde gaan verschuiven en zo kwam een kant
van de breuk hoger (de Peelhorst) te liggen en de andere kant
lager (de
Centrale Slenk). |
 |
|
 |
○
Als er platen met een onvoorstelbare kracht tegen elkaar botsen dan komen
die omhoog en ontstaan er bergen.
○ Als er platen uit elkaar drijven, dan komt er lava tussendoor naar buiten
die gaat stollen en tot het aardoppervlak behoren.
○ Als er platen langs elkaar schuiven dan kan er een aardbeving ontstaan
omdat de platen plotseling, door de spanning die ont-
staat, met een schok langs elkaar schuiven.
De Peelrandbreuk had tot gevolg dat een deel van de
breuk (de Peelhorst) hoger kwam liggen dan het
andere deel (de Centrale Slenk).
Aardbevingen zoals wij die in Nederland kennen komen voor bij de
Peelrandbreuk. De zwaarste was die bij Roermond in 1992 met een
kracht van 5.8 op de schaal van Richter. Maar ook eerder al
waren er aardbevingen op andere plaatsen zoals in Uden in 1932
met een kracht van 5.0, Meijel 4.5 (1932), en Vught 4.3 (1932).
Op de foto nog een voorbeeld van het hoogteverschil.
|
Ter vergelijking
nog een paar cijfers van zware aardbevingen op
aarde: Japan (2011) 9.0, Chili (1960) 9.5, India (1950) 9.4, Indonesië
(2004) 9.0. Deze laatste was een zeebeving met een enorme tsunami
tot gevolg.
De meeste aardbevingen (een paar miljoen per jaar!) komen op zee
voor en daar merken we niets van. |