Op een aantal plaatsen langs de Peelrandbreuk wordt kwelwater vanuit de ondergrond naar de oppervlakte gestuwd.
Door de structuur van de Peelrandbreuk en doordat er in beide delen van de breuk enige beweging is ten opzichte van elkaar en mogelijk door andere oorzaken, is de breuk dusdanig dichtgeslibd dat ondergrondse horizontale doorstroming niet of nauwelijks mogelijk is.
Daardoor stroomt het (kwel) water op het hoge gedeelte (De Peelhorst) bij de Peelrandbreuk op plaatsen waar de ondergrond door ontginning, ruilverkaveling of andere ingrepen nog niet is aangetast, verticaal naar de oppervlakte. In de gemeente Uden is dat laatste nog op veel plaatsen het geval. Bij de Index kun je onder "Wijstgronden" zien hoe bijzonder dat er uit ziet.
Het grondwater stroomt dus niet horizontaal ondergronds verder, maar wordt bij de breuk verticaal naar de oppervlakte gestuwd. Het water dat 10 - 12 graden is voelt in de zomer koel en in de winter warm aan. 

Het kwelwater bij de Peelrandbreuk heeft onder meer de eigenschap voedselarm te zijn waardoor er een bijzondere plantengroei is op de Peelhorst. Het kwelwater is ijzerhoudend zoals te zien is aan het rode roestkleurige bezinksel bij de afvoersloten naar de lager gelegen Centrale Slenk aan de andere kant van de breuk. Boven op het kwelwater drijft dikwijls een blauwachtig vlies, het zogeheten Kwelvlies, welk op het eerste oog lijkt op  vervuild water waarop olie of een andere vettige troep drijft. Maar het blauwe Kwelvlies op het water is een eigenschap die hoort bij het kwelwater.
Het flinterdunne kwelvlies heeft de eigenschap, dat zodra het met een stok beroerd wordt, in stukken uiteendrijft. Dit in tegenstelling met allerlei vervuilingen op oppervlaktewater.